omhelzing 3 lowres 246x186

Emotie wordt slecht herkend bij FTD

Mensen in een vroeg stadium van frontotemporale dementie zijn slechter in het herkennen van emoties bij anderen dan gezonde ouderen en mensen in een vroeg stadium van alzheimer. Dat bevestigt een nieuwe studie onder enkele tientallen Californische ouderen.

Twee verschillende groepen mensen met dementie werden onderzocht, samen met een controlegroep (Emotion, augustus). Vooral het herkennen van negatieve emoties (woede, walging, angst, verdriet) en van de zogenoemde ‘zelfbewuste emoties’ (schaamte, trots) was bij mensen met beginnende frontotemporale dementie aangetast. Frontotemporale dementie is een zeldzamere en minder bekende vorm van dementie dan de ziekte van Alzheimer. Patiënten kunnen de weg naar huis nog goed vinden, maar hun karakter en gedrag verandert. Ze kunnen egocentrisch, dwangmatig en ontremd worden: sommige patiënten gaan bijvoorbeeld uit stelen, beledigen mensen of vertonen seksueel ongepast gedrag. Zulk onverwacht crimineel of anderszins ongepast gedrag kan voor familie en vrienden het eerste teken zijn dat er iets mis is met iemand. Volgens deskundigen leed de man die vorig jaar in het nieuws kwam omdat hij John en Linda de Mol had bedreigd aan frontotemporale dementie. Deze vorm van dementie komt vaak al op jongere leeftijd tot uiting dan de ziekte van Alzheimer.

In het Californische onderzoek kregen de twee groepen patiënten en de gezonde ouderen elf filmfragmenten van ongeveer een halve minuut te zien, waarin een personage duidelijk één emotie beleefde. De deelnemers moesten na het fragment zeggen welk van een lijst van elf emoties dat was en wat er in het fragment was gebeurd. Dat laatste konden alle drie de groepen even goed, maar de beginnende frontotemporale-dementiepatiënten herkenden de emoties dus slechter dan de beginnende alzheimerpatiënten en de gezonde ouderen. Verzorgers noemen patiënten met frontotemporale dementie vaak kil; gebrek aan empathie is een kenmerk van de aandoening. Mensen met alzheimer krijgen op den duur weliswaar ook problemen met het verwerken van emoties en met de omgang met andere mensen, maar die treden meestal pas later in het ziekteverloop op dan bij frontotemporale dementie.

Een versie van dit artikel verscheen op zaterdag 1 augustus 2015 in NRC Handelsblad. Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Media BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.